علمی

15 دسامبر, 2025

عناصر کمیاب خاکی

عناصر خاکی کمیاب، مجموعه‌ای از فلزات کم‌شناخته مانند نئودیمیوم، دیسپروزیوم و یوروپیوم، معمولاً در ذهن اکثر مردم جایی ندارند. با این حال، همین عناصرِ به‌ظاهر کوچک، قهرمانان گمنامی‌اند که دنیای مدرن ما را به حرکت درمی‌آورند. به آنها لقب ویتامین‌های جامعه مدرن داده‌اند؛ چون نقش‌شان برای فناوری، درست به همان اندازه حیاتی است که ویتامین‌ها برای بدن ما هستند. گوشی هوشمندتان بدون صفحه‌نمایش روشنش، یا ماشین الکتریکی‌تان بدون یک موتور سبک‌وزن و پرقدرت تصور کنید، این همان دنیایی است که بدون این عناصر کمیاب خواهیم داشت. در واقع، این عناصر آن‌قدر حیاتی هستند که دهه‌ها پیش یک رهبر چینی جمله معروفی گفت:"خاورمیانه نفت دارد؛ چین عناصرکمیاب دارد." این جمله، پیش‌درآمدی بود بر اینکه کنترل چنین موادی چطور می‌تواند به یک ابزار قدرتمند ژئوپلیتیک تبدیل شود. امروز آن پیش‌بینی کاملاً به واقعیت پیوسته است: عناصر کمیاب در قلب یک رقابت خاموش جهانی قرار دارند؛ رقابتی که صنایع، امنیت ملی و حتی روابط بین‌الملل را شکل می‌دهد. در این قسمت، بررسی خواهیم کرد که این عنصار نادر دقیقاً چه هستند، چرا تا این اندازه اهمیت دارند، و چگونه به یکی از میدان‌های اصلی نبرد در جغرافیای سیاسی امروز تبدیل شده‌اند.

27 اکتبر, 2024

قسمت چهل و نهم: سرطان

در نخستین قسمت از سری جدید پادکست، به مناسبت ماه اکتبر که به عنوان ماه آگاهی‌بخشی درباره سرطان پستان شناخته می‌شود، به موضوع سرطان پرداخته‌ایم. هدف ما علاوه بر مرور قسمت قبلی که به همین موضوع اختصاص داشت، ارائه مطالب جدید در زمینه تحولات علمی و درمان‌های نوین سرطان است. در این قسمت، به موضوعات زیر خواهیم پرداخت:نحوه تشکیل سرطان ، دلایل اصلی بروز سرطان، چالش‌های موجود در درمان، تاریخچه شیمی‌درمانی، فناوری‌ها و نوآوری‌های جدید در درمان سرطان.

30 ژانویه, 2022
جهان در سال ۲۰۲۱

قسمت چهل و پنجم: جهان در سال ۲۰۲۱

در این قسمت به صورت مختصر به مهم‌ترین اتفاقات سال گذشته یعنی ۲۰۲۱ پرداختیم. خبرهای پوشش‌داده‌شده عبارتند از:
-واکسن کرونا
-تلسکوپ جیمز وب
-مسابقات فضایی میلیاردرها
-خورشید مصنوعی (تکنولوژی هم‌جوشی هسته ای)
-NFT ها
-متاورس
-المپیک توکیو
-اکسپوی دوبی
-ماجرای روسیه و اوکراین
-ماجرای چین و تایوان

11 دسامبر, 2021
گرمایش جهانی

قسمت چهل و چهارم: گرمایش جهان

در این قسمت به تغییرات اقلیمی ناشی از گرمایش جهانی می‌پردازیم و به صورت اجمالی این پدیده را به زبان ساده توضیح می‌دهیم.
گرمایش جهانی دقیقاً به چه معناست، چگونه به وجود آمده، از چه طریق می‌دانیم که چنین پدیده‌ای وجود دارد و عواقب و راه‌حل‌های موجود چیست؟

17 اکتبر, 2021
خواب و رؤیا

قسمت چهل و سوم: خواب و رؤیا

در این قسمت به صورت خلاصه بررسی می‌کنیم که ما انسان‌ها به چه دلیل می‌خوابیم و مراحل خوابیدن ما به چه شکل است. به عبارت دیگر از زمانی که چشمانمان را می‌بندیم چه اتفاقی در بدن ما می‌افتد و در هر مرحله از خواب چه چیزهایی منتظر ما هستند.
در بخش دیگری از این قسمت به صورت اجمالی با هم نظریه‌های مختلفی که در مورد رؤیاها و کابوس‌های ما وجود دارند را بررسی می‌کنیم تا با کلیات این مقوله از زاویه دیدهای مختلف آشنا شویم.

3 آگوست, 2021
پیدایش جهان

قسمت چهل و یکم: پیدایش جهان

در این قسمت به صورت خیلی خلاصه به نحوه‌ی پیدایش جهان می‌پردازیم و نظریه‌های مختلف را بررسی خواهیم کرد.
از نظریه‌های آفرینش‌محور گرفته تا نظریه‌هایی که کمتر مقبولیت علمی پیدا کرده‌اند و در نهایت یکی از نظریه‌ها یعنی «مه‌بانگ» یا «بیگ‌بنگ» را به صورت اجمالی تشریح می‌کنیم تا کمی در مورد نحوه‌ی پیدایش جهان و زمین اطلاعات کسب کنیم.

22 ژوئن, 2021
رمزارزها

قسمت چهلم: رمزارزها

پیش‌تر در قسمت سوم توضیحاتی در مورد رمز-ارز بیت‌کوین داده شده بود؛ اما با توجه به اینکه تحولات بسیار بزرگی از آن زمان تا به امروز در این حوزه شکل گرفته، تصمیم گرفتیم تا قسمتی جدید در حوزه‌ی رمز-ارزها بسازیم.
این‌بار نه تنها مروری بر مبانی نظری رمز-ارزها داشته‌ایم، بلکه ساختار وجودی آلت‌کوین‌های دیگر را هم به همراه تحلیل‌هایی از میزان مصرف انرژی و تأثیرات محیط‌زیستی رمز-ارزها ارائه داده‌ایم.

25 آوریل, 2021
تناسخ

قسمت سی و نهم: تناسخ

در این قسمت نگاه مختصری شده است به نظریه‌ی تناسخ و آن را از مناظر مختلف بررسی کردیم.
برای توضیح این نظریه نگاهی به ادیان ابتدایی، ادیان شرقی و ادیان ابراهیمی شده است و در آخر هم نیم نگاهی داشتیم به پژوهش‌های برخی از دانشمندان معاصر در این خصوص.

19 مارس, 2021
استدلال و تصمیم‌گیریِ بهتر؛ با آگاهی از خطاهای شناختی و مغلطه‌ها (بخش دوم)

قسمت سی و هشتم: استدلال و تصمیم‌گیریِ بهتر؛ با آگاهی از خطاهای شناختی و مغلطه‌ها-بخش دوم

این قسمت که ادامه‌ی قسمت قبل است، روی مغلطه‌ها متمرکز می‌شود
و با بررسی چند مغلطه‌ی رایج نشان می‌دهد که چگونه آگاه نبودن از وجود مغلطه‌ها، جلوی تصمیم‌ها و استدلال‌های درست را می‌گیرد.

error: